Oruç İbadeti
"Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi oruç size de farz kılındı." (Bakara, 183). Nefis terbiyesi ve manevi arınma ayı Ramazan'ın temel rükünleri.
Oruç (Savm), imsak vaktinden iftar vaktine kadar ibadet niyetiyle yemekten, içmekten ve cinsel ilişkiden uzak durmaktır. Akıllı ve ergenlik çağına ulaşmış her Müslümana Ramazan ayında oruç tutmak farzdır.
Orucun Farzları ve Niyet
Orucun farzı üçtür: Niyet etmek, niyetin vaktini bilmek, orucu bozan hallerden (imsak ile iftar arası) kaçınmaktır. İbadetlerin temeli niyet olduğu için niyetsiz tutulan açlık oruç yerine geçmez.
Oruçta Niyet ve Süresi
Hanefi mezhebinde niyetin kuralları:
- Ramazan orucu, nafile ve vakti belirli adak oruçlarına kuşluk vaktine kadar (öğle ezanına 45-50 dk kalana kadar) niyet edilebilir.
- Her gün için ayrı ayrı niyet etmek şarttır.
- Sahura kalkmak da niyet yerine geçer.
Bilgi: Mezhepler arası farklılıklar bir rahmettir. İbadetlerinizi kendi mezhebinizin (taklit ettiğiniz imamın) içtihadlarına göre yapmanız fıkhen en doğrusudur.
Orucu Bozan Şeyler
Kaza Gerektiren Durumlar
Aşağıdaki eylemlerden biri gerçekleşirse oruç bozulur ve Ramazan'dan sonra gününe gün (1 gün) kaza edilmesi vacip olur.
- Unutarak yiyip içtikten sonra "orucum bozuldu" zannıyla (bilerek) yiyip içmek.
- Ağza giren yağmur veya kar suyunu bilerek yutmak.
- İğne vurulmak, serum taktırmak (tedavi amaçlı damar veya kas yoluyla beslenmek).
- Astım spreyi kullanmak.
- Kendi isteğiyle (zorlayarak) ağız dolusu kusmak.
- Kan vermek bozmaz, kan almak/aktarmak orucu bozar.
Kefaret Gerektiren Durumlar
Herhangi bir mazeret yokken, kasten (bilerek ve isteyerek) orucu bozmak hem kaza hem de kefaret (60 gün peş peşe oruç) gerektirir.
- Mazeretsiz, bilerek bir şey yiyip içmek.
- Oruçlu iken bilerek cinsel ilişkide bulunmak (eşler dahi olsa).
- Sigara veya nargile içmek.
- Kan yutmak (tükürükten daha fazla veya eşit ise).
Unutarak Yemek veya İçmek
Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Bir kimse unutarak yer veya içerse, orucunu tamamlasın. Çünkü onu Allah yedirmiş ve içirmiştir." Unutarak yemek içmek, miktarı ne olursa olsun orucu bozmaz. Kişi oruçlu olduğunu hatırladığı an ağzındakini çıkarır ve ağzını çalkalar.