
Yapay Zeka ile Para Kazanmak Kul Hakkına Girer Mi?
ChatGPT ve yapay zeka ile yazı yazıp para kazanmak helal mı? AI ile içerik üretmek kul hakkını ihlal eder mi? Modern ekonomi ve İslami hukuk.
Teknolojinin ilerlediği günümüzde, yapay zeka (AI) araçları her alanda kullanılmaya başlamıştır. Insanlar, ChatGPT, Copilot gibi yapay zeka araçlarını kullanarak yazı yazmakta, kod üretmekte ve hatta bu çalışmaları satmakta veya para kazanmaktadırlar. Peki bu yöntemle para kazanmak İslam açısından caiz midir? Kul hakkına girer mi?
Emek ve Kazanç İslam'da
İslam, emeğin karşılığında kazanç elde etmeyi teşvik eden bir dindir. Hz. Peygamber (sav): "En hayırlı kazanç, kişinin emeğidir." (Mücteba ve Beyhakî) buyurmuştur. Ancak bu emek, meşru ve doğru yollarla olmalıdır.
Yapay Zeka ile Yazı Yazmak
Eğer biri ChatGPT'ye komut yazıyor, çıkan yazıyı kendisi düzenliyor, kontrol ediyor, yumşatıyor ve nihayet yayınlıyorsa, burada bir editör ve kontrol mekanizması vardır. Bu durumda, yapay zekanın ürettikleri üzerinde kişinin emeği ve sorumluluğu bulunmaktadır.
Tamamen Yapay Zeka Çıktısını Satmak
Ancak eğer kişi, yapay zekanın ürettiği yazıyı hiç kontrol etmeden, düzenlemeden, olduğu gibi satıyorsa — ve bu yazı yanlış veya yanıltıcıysa — bu durumda hile ve aldatma teşkil eder. İslam'da hile yasaklanmıştır.
Kul Hakkı Meselesine Gelmeden Önce
Kul hakkı, başka bir kişinin haklarını ihlal etmekle ilgilidir. Eğer yapay zeka, başkasının telif hakkı korunan yazı veya görüntüsünden yararlanarak çalışma üretiyorsa ve bu durumda telif sahibine ait olmayan kazanç elde ediliyorsa, bu kul hakkı ihlali teşkil edebilir.
Nihai Karar
Yapay zeka kullanarak para kazanmak, şartlarla caiz sayılır:
Caiz Olan Durumlar:
• Yapay zekanın çıktısını editlemek ve önemli ölçüde değiştirmek
• Kendi fikir ve yaratıcılığını ilave etmek
• Telif haklarını ve kul hakkını ihlal etmemek
Caiz Olmayan Durumlar:
• Tamamen yapay zekanın çıktısını olduğu gibi satmak
• Başkasının haklarını ihlal etmek
• Yanlış ve yanıltıcı bilgi satmak